Zekat & Sadaka

Hanan Vakfı

Çevrimiçi
Hanan Vakfı

Selamün Aleyküm 👋

Bağış mı yapmak istiyorsunuz?

“Ve onları, Kendi emrimizle hidayete yönelten önderler kıldık ve onlara hayrı kapsayan-fiilleri, namaz kılmayı ve zekat vermeyi vahyettik. Onlar bize ibadet edenlerdi.” (Enbiya, 73.)

İslam dininin önemli ibadetlerinden biri zekât ve sadakadır. Hem maddi hem de manevi anlamda hayırseverlik ve cömertlik duygularını ifade eden bu ibadetler, Müslümanların yardımseverlik ve paylaşma ruhunu pekiştirir. Zekât ve sadaka, toplumun dayanışmasını güçlendirirken, kişinin bireysel manevi gelişimine de katkıda bulunur.

Zekât, kelime anlamı itibariyle “temizlik” ve “artanı paylaşma” anlamlarını taşır. Müslümanların belirli bir miktardaki mal varlıklarının, belirli kriterlere göre fakirlere ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılmasıdır. Zekât, bir ibadet olmanın yanı sıra, zenginlerin maddi kaynaklarını adaletli bir şekilde dağıtarak toplumsal dengeyi sağlaması açısından da büyük bir öneme sahiptir. Zekât, mal varlığının temizlenmesi, bireyin nefsine olan bağlılığının azaltılması ve paylaşma kültürünün geliştirilmesi amacıyla verilir. Sadaka ise genel olarak “gönülden verme” anlamına gelir. Sadaka, her türlü maddi yardımın yanı sıra gülümseme, iyilik, yardımseverlik ve cömertlik gibi manevi değerleri de içerir. Sadaka, fakirleri, yetimleri, kimsesizleri ve toplumun diğer ihtiyaç sahiplerini desteklemek amacıyla verilen bağışlardır. Sadaka vermek, kişinin cömertlik ve merhamet duygularını ifade etmesi, sevap kazanması ve toplumda yardımlaşma kültürünün yaygınlaşmasına katkıda bulunması açısından büyük öneme sahiptir.

Zekat Neden Verilir?

Zekat, İslam dininin beş şartından biri olarak kabul edilir ve Müslümanların Allah’ın emri doğrultusunda yoksullara yardım etmek için verdiği bir tür zorunlu sadakadır.

Kur’an-ı Kerim’de birçok ayette zekatın önemi vurgulanmaktadır. Örneğin; “Onlar, mallarının bir kısmını (zekat olarak) fakirler ve muhtaçlar için (Allah yolunda) harcarlar.” (Bakara Suresi, 2:177) ayeti bu konuda açık bir şekilde bilgi vermektedir. Ayrıca zekatın birçok hadis-i şerifte de bahsi geçmektedir.

İslam dininde zekatın verilmesi hem maddi açıdan hem de manevi açıdan büyük bir öneme sahiptir. Maddi açıdan düşünüldüğünde, zekat toplumda sosyal adaletin sağlanması için oldukça önemlidir. Zira zenginlerin yoksullara yardım etmesi sayesinde toplumda bir denge oluşur ve herkesin temel ihtiyaçları karşılanabilir. Bu da toplumsal barışın sağlanması için oldukça önemlidir. Manevi açıdan düşünüldüğünde ise zekat vermek bir ibadettir ve Allah’a karşı bir sorumluluk gerektirir. Zira İslam dinine göre mal sahipleri mallarının sadece kendilerine ait olmadığını, aynı zamanda yoksulların da hakkı olduğunu kabul etmek zorundadır. Zekat vermek, insanların fakirlerle ve yoksullarla olan bağlarını güçlendirir ve onların acılarına ortak olmalarını sağlar.

2 2

Zekat Neye Göre Verilir?

İslam dininde zekatın verilmesine ilişkin temel prensipler Kur’an-ı Kerim’de ve hadis-i şeriflerde belirtilmiştir. Zekatın verilmesini gerektiren asıl kaynak ise Kur’an-ı Kerim’deki Bakara Suresi’nin 177. ayetidir: “Onlar, mallarının belirli bir payını (zekat olarak) yoksullara ve muhtaçlara verirler.”

Zekatın hangi oranlarda verileceği konusu ise İslam hukuku tarafından belirlenmiştir. Bu oranlar, üzerinde anlaşılmış dört ana kategoriye göre belirlenmiştir: para, altın ve gümüş, ticari mal ve tarım ürünleri. Her kategorideki oranlar, malın miktarına, türüne ve muhasebeleştirme şekline göre değişebilir. Para için zekat oranı %2.5, altın ve gümüş için zekat oranları ise ayrı ayrı %2.5 olarak belirlenmiştir. Ticari mal ve tarım ürünleri için ise zekat oranları malın türüne ve miktarına bağlı olarak değişebilir.

Zekat ve Sadaka Ne Kadar Verilir?

Zekatın ne kadar verileceği, mal sahibinin sahip olduğu mal varlığına ve gelirine göre farklılık gösterir. İslam hukukuna göre, para ve nakit değerlerden %2,5 oranında zekat verilmelidir. Altın ve gümüş için de ayrı ayrı %2,5 zekat verilir. Diğer malların zekatı ise malın cinsine ve miktarına göre belirlenir.

Sadaka ise zekat gibi zorunlu bir ibadet değildir. Kişilerin kendi iradeleriyle yaptıkları bağışlar olarak kabul edilir. Sadaka vermek, insanların manevi dünyalarını zenginleştirir ve Allah’ın rızasını kazanmalarına yardımcı olur. Sadaka verirken miktar ve sıklık konusunda herhangi bir kısıtlama yoktur. Herkes kendi imkanları dahilinde sadaka verebilir. Zekat ve sadaka bağışlarınızı, Hanan Vakfı aracılığıyla online bağış sayfası üzerinden yönetebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular
  • Zekât 40 da 1 midir?

    Zekât, nisap miktarının 40/1’idir.

  • 2023 zekât ne kadar?

    Zekatın hesaplanması için bazı şartlar vardır. Örneğin, yıl içerisinde ödenecek olan borçlar çıkartılır ve kişinin kira gelirleri gibi diğer gelirleri de dahil edilerek toplam nisap miktarına ulaşılır. Bu nisap miktarı, 80,18 gram altının değeri kadar olmalıdır. Eğer kişi bu nisap miktarına ulaştıktan sonra üzerinden bir kameri yıl geçmişse, yani bir yıl boyunca zekat nisap miktarını korumuşsa, o zaman kırkta bir oranında (%2,5) zekat vermesi gerekir. Bu hesaplama yöntemi, zekatın adaletli bir şekilde dağıtılmasını sağlamak amacıyla Kur'an-ı Kerim'de belirlenmiştir.

  • Zekât nasıl hesaplanır?

    Zekât, İslam dininde zengin olan Müslümanların belirli bir oranda mal varlıklarını fakirlere ve ihtiyaç sahiplerine paylaşma yükümlülüğüdür. Nisap miktarını belirleyin: Zekât vermek için bir asgari mal varlığı miktarı olan nisap miktarını belirlemeniz gerekmektedir. Altın için nisap miktarı, belirli bir gram veya miktardır ve bu miktarı yerine getirenler zekât vermeye mecburdur. Genel olarak, zekât oranı mal varlığının %2,5'ine denk gelir. Yani, sahip olduğunuz mal varlığının %2,5'i zekât olarak verilir.

  • Zekatın Önemi

    Zekat, Allah'a ibadet etmenin bir yolu olarak kabul edilir ve müminlerin manevi gelişimine katkıda bulunur. Zekat, mal varlığının paylaşılmasıyla toplumda adaletin ve dayanışmanın sağlanmasına yardımcı olur.

  • Sadaka Nedir?

    Sadaka, özgür iradeyle verilen gönüllü bir bağıştır. Maddi veya manevi olarak ihtiyaç sahiplerine yardım etmek amacıyla yapılır. Sadaka, cömertlik, şefkat ve sevgi gibi erdemleri teşvik eder.

  • Sadakanın Önemi

    Sadaka, kişinin maneviyatını güçlendirir ve bireysel olarak topluma katkıda bulunmanın bir yolu olarak görülür. Sadaka, ihtiyaç sahiplerine yardım ederek onlara umut ve destek olur.

  • Sadakanın Yolları

    Sadaka, maddi bağışlar, gıda yardımları, eğitim desteği, sağlık hizmetleri gibi farklı şekillerde yapılabilir.